Product Welzijn

Omschrijving

Stimuleren participatie

Voor een stad zonder scheidslijnen, voor een stad waar iedereen zich thuis voelt en zichzelf kan zijn, voor een inclusieve samenleving die sociaal kwetsbaren insluit en niet buitensluit, is het belangrijk dat mensen elkaar ontmoeten, mee kunnen doen en met elkaar verbonden zijn. Dat mensen zorgzaam zijn voor zichzelf en elkaar. Als doel op zich én om te voorkomen dat zij in ernstige(re) problemen komen. We willen problemen zoveel mogelijk oplossen waar ze ontstaan. In het gewone leven, op plekken waar mensen en kinderen van nature komen: op scholen, bij mensen thuis, in buurten, bij verenigingen.

Stand van zaken

De afgelopen jaren hebben we flink geïnvesteerd in de Basisinfrastructuur Welzijn. Vanuit het principe 'zo dichtbij mogelijk' is afgelopen jaren een wijkgericht model ontwikkeld voor kortdurende ondersteuning en coördinatie: de STIPS, de Sociale Wijkteams en de Regieteams, die alle drie nauw samenwerken met tal van partijen, zoals bewoners, huisartsen en scholen. Deze Basisinfrastructuur Welzijn willen we behouden en versterken. Aan het wijkgerichte basismodel zijn de welzijnsdomeinen van de W4-instellingen (Tandem, Het Inter-lokaal, NIM Maatschappelijk Werk en Swon het seniorennetwerk) gekoppeld: inclusieve wijknetwerken; informele zorg; informatie en advies; hulpverlening en coördinatie; regie, dwang en dwang.

De afgelopen periode hebben we ingezet op samenhang en samenwerking tussen de grotere welzijnsinstellingen. We hebben een meerjarige overeenkomst met de W4-organisatie gesloten, die een uitwerking heeft gekregen in een gezamenlijke opdrachtverlening en gezamenlijke meerjarige offerte van de W4. De samenwerking binnen de W4 werken we de komende periode verder uit. Daarnaast neemt de W4 in toenemende mate een coördinerende en regisserende verantwoordelijkheid op zich in de Basisinfrastructuur Welzijn. Dit betekent dat de uitvoeringsregie bij de W4 is belegd. De komende periode werken we stapsgewijs de uitvoeringsregie op dit domein verder uit, onder meer in onze opdrachtverlening en de organisatievorm waarin de samenwerking in de Sociale Wijkteams en Stips wordt vormgegeven.

Welzijnsdomeinen

Inclusieve wijknetwerken: We zetten in op community building, gericht op het ondersteunen van groepen, gemeenschappen en netwerken, zodat buurt- en wijkbewoners met eigen kracht en naar vermogen bijdragen aan de inclusieve samenleving. Op dit niveau signaleren we risico’s en zetten we vroegtijdige interventies in op vindplaatsen in de wijk. We ondersteunen en versterken dit domein middels subsidies aan tal van kleine organisaties en initiatieven en met inzet van professioneel welzijnswerk.

Informele zorg: We richten ons op het ondersteunen en zonodig ontlasten van zorgvrijwilligers en mantelzorgers ten behoeve van met name kwetsbare ouderen en mensen met een beperking. Informele zorg en vrijwilligerswerk zijn het fundament van de civil society. We ondersteunen tal van vrijwillige en professionele initiatieven op dit domein, onder meer het Coördinatiepunt Mantelzorg en de Vrijwilligerscentrale.

Informatie en advies: Goede informatie en advies is een belangrijke voorwaarde voor maatschappelijke participatie en sociale cohesie. Onder regie van de W4 is een traject uitgezet om de informatie- en adviesfunctie op wijkniveau te bundelen. Met de realisatie van 9 Stips wordt vanuit de één-loketgedachte een geïntegreerde dienstverlening tot stand gebracht. In de Stips werken bewoners, vrijwilligers en professionals met elkaar. In 2014 zijn de eerste Stips gerealiseerd, in de komende periode volgt de rest.

Hulpverlening en coördinatie: De sociale wijkteams vormen de spil van ons Wmo-beleid. Hun ondersteuning is gericht op het herstellen of bevorderen van zelfregie, benutten van het sociale netwerk, oplossingen op maat en integraal werken. Naast welzijnswerkers zijn ook wijkverpleegkundigen vertegenwoordigd en wordt in de sociale wijkteams tevens een efficiëntere inzet van de individuele Wmo-voorzieningen (hulp bij huishouden, hulpmiddelen, etc.) bereikt. Aan het eind van 2014 zijn de 11 beoogde Sociale Wijkteams operationeel. Vanaf 1 januari 2015 krijgen de Sociale Wijkteams tevens de taak om toe te leiden naar de nieuwe Wmo-begeleiding en Jeugdhulp.

Regie, dwang en drang: Sinds 2008 worden overlastveroorzakers en huishoudens met complexe meervoudige problemen begeleid door regieteams. Het hoofddoel van de regieteams is het verminderen van overlast in de wijk en ervoor te zorgen dat huishoudens met meervoudige problemen meer grip krijgen op hun eigen situatie. Als het echt moet, organiseren de regieteams bemoeizorg met drang en dwang. Vanaf 2015 krijgen de regieteams net als de Sociale Wijkteams een rol in de toeleiding naar zorg die onder de nieuwe Wmo en de Jeugdwet vallen.

Wat gaan we in 2015 doen

Ouderen

In het coalitieakkoord hebben we aangegeven dat :"Wij staan voor onze ouderen in Nijmegen. De bezuinigingen mogen er niet toe leiden dat oudere mensen minder deelnemen in de samenleving of gekort worden op hun noodzakelijke zorg en ondersteuning. We blijven voldoende goede plekken voor dagopvang in de wijken aanbieden, zodat er gelegenheid is en blijft voor ontmoeting en activiteiten. We zetten structureel € 100.000 in voor welzijnsactiviteiten voor ouderen." Door het scheiden van Wonen en Zorg blijven ouderen langer in de eigen woonomgeving wonen, waardoor de behoefte aan kleinschalige welzijns- en ontmoetingsactiviteiten in de wijk zullen toenemen. De extra middelen bestemmen we voor (aanvullende) initiatieven op dit terrein.

Vanaf januari 2015 valt ook de dagbesteding voor ouderen met een beperking, voorheen AWBZ-gefinancierd, binnen het gemeentelijke Wmo-domein. We vinden het belangrijk dat ouderen met een lichte beperking dichtbij huis, in eigen wijk of stadsdeel, terecht kunnen voor de basisdagbesteding. We vragen de huidige aanbieders van deze dagbestedingsactiviteiten om per 2015 samen te werken en een samenhangend en dekkend aanbod van dagbestedingsactiviteiten over de stad te organiseren, dat toegankelijk is voor alle ouderen met een lichte beperking. De opdracht voor de komende jaren is de dagbestedingsactiviteiten te integreren en af te stemmen op de in de wijken of stadsdelen aanwezige voorzieningen en zo op een efficiënte wijze tegemoet te komen aan de ontwikkeling in vraag en behoefte aan ontmoeting en dagbesteding voor ouderen in de stad.

Mantelzorg

In de Wmo 2015 is opgenomen dat gemeenten vanaf 2015 verantwoordelijk zijn voor de jaarlijkse blijk van waardering van mantelzorgers als alternatief voor het mantelzorgcompliment dat tot 2015 landelijk wordt verstrekt aan mantelzorgers van mensen met een AWBZ-indicatie. We vragen aan de mantelzorgers in Nijmegen zelf welke vorm van waardering zij het liefste zouden willen. Hiertoe vragen wij aan het Coördinatiepunt Mantelzorg om de inbreng van mantelzorgers te organiseren en met een voorstel namens de mantelzorgvertegenwoordigers te komen.

Voor 2015 zijn door het Rijk incidenteel extra middelen beschikbaar gesteld voor mantelzorgondersteuning. Hiermee kan mantelzorgondersteuning op een hoger plan getild worden. Voor de inzet van deze middelen formuleren wij een apart voorstel, dat aansluit bij de huidige Nijmeegse infrastructuur .

Inloopfunctie GGZ ; nog een zin opnemen

Cliëntondersteuning MEE

In de afgelopen periode is de cliëntondersteuning van MEE reeds ingebed in de Nijmeegse wijkgerichte basisinfrastructuur, in het bijzonder de Stips en de Sociale Wijkteams. Vanaf 2015 valt de inzet van MEE binnen het Wmo-domein. Op basis van het vastgestelde regionale Transitiedocument zetten we de inbedding van de MEE-functies in de Basisinfrastructuur Welzijn voort. Voor de opdrachtverlening en contractering wordt aangehaakt bij de opdrachtverlening aan de W4.

Sociale Wijkteams en Stips

Ter voorbereiding op de transitiedatum van 1 januari 2015 zijn we gestart met een pilot om de volledige afhandeling van huidige Wmo-aanvragen voor individuele voorzieningen in de wijk uit te voeren. De pilot wordt in oktober/november geëvalueerd. Met ingang van 1 januari zijn de sociale wijkteams (mede) verantwoordelijk voor de toeleiding naar de zwaardere vormen van hulpverlening. Voor deze toeleiding naar de nieuwe Wmo en Jeugdhulp werken we in samenspraak met uitvoeringsorganisaties het werkproces uit. Vervolgens kunnen de benodigde werkinstructies, formulieren en administratieve organisatie worden gemaakt en ingericht.

Toekomstige organisatie

Beoogd is om de uitvoerende verantwoordelijkheid voor de Sociale Wijkteams en Stips op termijn over te dragen aan de samenwerkende welzijnsinstellingen, de W4. We onderzoeken de mogelijkheven voor de toekomstige organisatievorm voor de Sociale Wijkteams. Dit kan vervolgens als voorbeeld dienen voor de Stips. Daarbij staan alle opties nog open: model hoofdaannemer-onderaannemer, coöperatieve samenwerkingsvorm of oprichting van een nieuwe rechtspersoon. Voor het transitiejaar 2015 kiezen we voor een samenwerkingsovereenkomst. Daarmee kan ervaring worden opgedaan voor de toekomstige rolverdeling: beleidsregie en opdrachtgeverschap bij de gemeente en uitvoeringsverantwoordelijkheid volledig extern. Als basis voor de bekostiging van de sociale wijkteams en de uitvoeringsafspraken wordt een businessplan opgesteld.

Basiskwaliteitseisen Sociale Wijkteams

De keuze om de toeleiding naar zorg & ondersteuning onder meer via de Sociale Wijkteams te laten verlopen is in regionaal verband gemaakt. Om gezamenlijk te borgen dat de lokale sociale teams van zodanige basiskwaliteit zijn dat de principes vanuit Kracht door Verbinding kunnen worden waargemaakt, zijn door de regio kwaliteitseisen opgesteld. De kwaliteitseisen nemen we op in het businessplan Sociaal Wijkteam 2015 en de opdrachtverlening aan de W4.

Bezuiniging

In 2015 zullen de W4-organisaties samen invulling geven aan het resterende deel van de taakstellende bezuiniging van € 250.000 uit de PPN 2013 in het kader van de herstructureren van het maatschappelijk middenveld. In de afgelopen periode heeft de W4 reeds een structurele bezuiniging van € 500.000 gerealiseerd. De invulling van de resterende € 250.000 leggen we vast in het opdracht- en offertetraject 2015.

Financiële gegevens

Toelichtingen

Het saldo van het product Welzijn neemt in 2015 ten opzichte van 2014 af met € 1.450.000 naar € 11.402.000 en neemt in 2016 af met € 112.000 naar € 11.290.000. In 2017 respectievelijk 2018 neemt het saldo verder af met € 89.000 naar € 11.201.000 en met € 6.000 naar € 11.195.000.

Lasten

De afname van de lasten in 2015 met € 3.409.000 wordt voornamelijk veroorzaakt door het wegvallen van het budget voor de transities Jeugdzorg en AWBZ voor een bedrag van € 2.740.000. Daarnaast zijn er effecten vanwege het afschaffen van de maatschappelijke stages voor een bedrag van € 257.000 vanwege een bezuiniging op de gemeentefondstaken, een éénmalige raming in 2014 van € 160.000 voor de inrichting van stedelijke informatiepunten (Stips) en een nog resterende taakstelling van € 250.000 uit de PPN 2013 voor herstructureren veld maatschappelijke instellingen. Deze bezuiniging had een oplopende effect van € 500.000 in 2014 naar € 750.000 in 2015 en verdere jaren. Van deze taakstellende bezuiniging is € 500.000 structureel ingevuld door het samenwerkingsverband tussen de vier grote welzijnsinstellingen (NIM, Tandem, Het Inter-lokaal en Swon) om Welzijn op een efficiënte- en effectieve wijze vorm te geven.

De afname van de lasten in 2016 met € 162.000 wordt voornamelijk veroorzaakt door een taakstellende bezuiniging uit PPN 2014 van € 100.000 op de Hobbywerkplaatsen door het verhogen van de eigen bijdrage en door een éénmalige raming in 2015 van € 50.000 van de provinciale bijdrage voor de voorbereiding van de transities Jeugdzorg en AWBZ.

De afname van de lasten in 2017 met € 89.000 wordt veroorzaakt door de afloop van de Buddyzorg voor een bedrag van € 80.000, deze middelen zijn bij het coalitieakkoord toegekend tot en met 2016.

Baten

De afname van de baten in 2015 met € 1.959.000 en € 50.000 in 2016 worden veroorzaakt door de laatste bijdragen voor de invoering van de decentralisaties Jeugdzorg en AWBZ. Vanaf 2015 voeren we deze taken zelf uit en komt er een einde aan de provinciale bijdrage.