Product Maatschappelijke opvang

Omschrijving

Product maatschappelijke opvang vormt het zorgvangnet voor mensen die door meervoudige en zeer complexe problemen niet in staat zijn de regie over hun eigen leven te voeren of die maatschappelijk uitgevallen zijn. Wij bieden hen ondersteuning om de problemen op te lossen en opvang als zij dakloos geraakt zijn of vanwege huiselijk geweld de thuissituatie verlaten hebben. Mensen die vanwege een ernstige psychiatrische aandoening niet in staat zijn (begeleid) zelfstandig te wonen, bieden we een beschermde woonomgeving. Veel van deze taken zijn centrumgemeentetaken; Nijmegen voert deze uit voor alle gemeenten in de regio Rijk van Nijmegen & Rivierenland. Hieronder staat een korte omschrijving van onze taken en activiteiten in product maatschappelijke opvang.

Bemoeizorg & regie in multiprobleemsituaties

In Nijmegen werken de Regieteams Overlast en Multiprobleemhuishoudens stadsbreed aan de aanpak van personen en huishoudens die kampen met ernstige problemen op verschillende leefgebieden. De Regieteams voor overlast- en multiprobleemhuishoudens, zijn sinds 2014 structureel gefinancierd en hebben zich ontwikkeld tot een belangrijk onderdeel in de zorg- en ondersteuningsstructuur van Nijmegen die we blijvend nodig hebben in de hulp en ondersteuning aan de meeste kwetsbare mensen/huishoudens. De Regieteams voeren de procesregie op de in te zetten zorg en ondersteuning. Zij werken daarvoor samen met veel partijen in de stad, zoals de woningcorporaties, zorg/ en welzijnsorganisaties, de politie, het Veiligheidshuis, schuldhulpverlening etc. In structuur voor zorg & ondersteuning worden de regieteams vanaf 2015 onderdeel van de toegangspoort tot zorg. Een goede aansluiting met de andere lokale toegangspoorten (sociale wijkteams en veiligheidshuis) is erg belangrijk. De focus daarin blijft liggen op de juiste op- en afschaling en een zo slim en slank mogelijk proces. Het eventueel integreren van taken in de toekomst heeft onze aandacht.

Met de gemeenten in de maatschappelijke opvangregio hebben we afspraken gemaakt over het realiseren van goede lokale zorgnetwerken voor mensen in een multiprobleemsituatie. Is de situatie te complex om lokaal op te lossen, dan is opschaling mogelijk naar het Meldpunt Bijzondere Zorg.

Voor ernstig zorgmijdende personen die geen adres meer hebben, leveren ProPersona, het Meldpunt Bijzondere Zorg en IrisZorg in samenwerking bemoeizorg voor volwassenen om hen toch toe te leiden naar zorg, via het model CTI. Voor jongeren bestaat daarvoor het jeugdFACT, een samenwerkingsverband van IrisZorg, NIM, ProPersona, Pluryn en het Regionaal Jongerenloket.

Opvang van dak- en thuislozen

Voor mensen die dakloos zijn geraakt, hebben we een gevarieerd aanbod aan opvangvoorzieningen: dag- en nachtopvang, crisisopvang, 24-uursopvang en begeleid wonen. De opvangvoorzieningen zijn toegesneden op de verschillende doelgroepen die aangewezen zijn op opvang, zoals personen met en zonder ernstige verslaving, personen en gezinnen die door een acute crisis dakloos geraakt zijn en zwerfjongeren. Ook zijn er plaatsen beschikbaar voor ex-gedetineerden en daders van huiselijk geweld die een tijdelijk huisverbod hebben.

Naast het bieden van bed, bad en brood is opvang vooral begeleiding bij het oplossen van de problemen die tot dakloosheid geleid hebben en het opbouwen van een zo zelfstandig mogelijk bestaan buiten de opvangvoorziening. Flankerende voorzieningen zoals dagbesteding en budgetbeheer zijn daarvoor beschikbaar en als het nodig is, kunnen mensen uit de opvang doorstromen naar langdurige zorg, vaak beschermd wonen GGZ. De middelen voor begeleiding die instellingen voor maatschappelijke opvang bieden zijn in 2015 toegevoegd aan de DU maatschappelijke opvang. In onze afspraken met de instellingen voor 2015 focussen we op trajectmatig en resultaatgericht werken van opvang naar een zo zelfstandig mogelijk bestaan en op goede aansluiting van de begeleiding vanuit de maatschappelijke opvang op de gebiedsgerichte ondersteuningsteams in de wijken.

In het coalitieakkoord hebben we middelen beschikbaar gesteld voor renovatie van het NuNN-gebouw en een tweede locatie Skaeve huse en ons voorgenomen om noodzakelijke voorzieningen zoals de zwerfjongerenopvang in stand te houden. Zo houden we ons voorzieningenniveau op peil.

Voorkomen en bestrijden van huiselijk geweld

Mensen die vanwege huiselijk geweld de thuissituatie hebben moeten verlaten, vangen we op en bieden we ondersteuning, gericht op stoppen van het geweld en als het kan, terugkeer naar een veilige thuissituatie. Als centrumgemeente hebben we de taak opvang te bieden, alle gemeenten zijn verantwoordelijk voor de andere aspecten van het voorkomen en bestrijden van huiselijk geweld, zoals preventie, ondersteuning van slachtoffers en daders in de thuissituatie en de uitvoering van de Wet tijdelijk huisverbod. Eind 2014 hebben we met de regiogemeenten een regiovisie voor het voorkomen en bestrijden van huiselijk geweld opgesteld, die we vanaf 2015 gaan uitvoeren.

Tot nu toe zijn gemeenten verantwoordelijk voor de aanpak van huiselijk geweld bij volwassenen en ouderen. Vanaf 2015 worden alle gemeenten met de decentralisatie van de Jeugdzorg ook verantwoordelijk voor het voorkomen en bestrijden van kindermishandeling. Op veiligheidsregioniveau richten we hiervoor het Advies- en Meldpunt Huiselijk geweld en Kindermishandeling (AMHK) in, waarin de taken van het Advies- en Meldpunt Kindermishandeling en het Steunpunt Huiselijk Geweld worden samengevoegd.

Beschermd wonen GGZ

Vanaf 2015 is Nijmegen als centrumgemeente verantwoordelijk voor het bieden van een beschermde woonomgeving aan mensen met een ernstige psychiatrische aandoening of ernstige psychosociale problemen die niet in staat zijn zich op eigen kracht te handhaven in de samenleving en zelfstandig, of met ambulante begeleiding, te wonen. In 2015 ligt de nadruk op het goed overnemen van deze taak en het in gang zetten van vernieuwing om deze mensen meer mee te laten doen in de samenleving en meer verantwoordelijk te maken voor het wonen, waar dat kan.

Nazorg ex-gedetineerden

Om het risico op recidive te beperken, bieden we ex-gedetineerden nazorg, door ondersteuning door de Schakelfunctionaris op het gebied van inkomen, wonen en werk, opvangplaatsen voor ex-gedetineerden zonder woning en casemanagement voor ex-gedetineerden.

Verslavingspreventie

In alle gemeenten in onze maatschappelijke opvangregio is een aanbod op maat van preventie-activiteiten beschikbaar, ter voorkoming van verslaving aan middelen zoals drugs of alcohol en gedragsverslavingen, zoals gamen of gokken.

Noodopvang uitgeprocedeerden

Nijmegen heeft 25 plaatsen noodopvang beschikbaar voor uitgeprocedeerde asielzoekers die een binding met Nijmegen hebben en voor wie er juridisch toch nog mogelijkheden zijn om recht op verblijf in Nederland te krijgen. In het coalitieakkoord hebben we middelen vrijgemaakt voor vergoeding van de eigen bijdrage voor medicijnen die uitgeprocedeerden moeten betalen en voor uitbreiding van de noodopvang als dat nodigh blijkt vanwege de grotere toestroom van asielzoekers die we in 2014 zien.

Financiële gegevens

Toelichtingen

Het saldo van het product maatschappelijke opvang neemt in 2015 (ten opzichte van 2014) toe met € 48.656.000. Deze stijging wordt veroorzaakt door een toename van de begrote lasten van € 48.557.000 en een afname van de begrote baten van € 98.000.

Het saldo van het product maatschappelijke opvang neemt vanaf 2017 af naar een niveau van ca. € 62,3 mln. Hieronder volgt een toelichting van de belangrijkste mutaties op lasten- en batenniveau.

Lasten

In 2015 nemen de lasten toe met € 48.558.000. Deze toename wordt veroorzaakt door de volgende mutaties:

• De budgetten (subsidie- en overige kosten) nemen per saldo toe met € 48.541.000. De belangrijkste mutaties zijn:
• toename van € 48.348.000 vanwege de extra Rijksmiddelen voor de decentralisatie-opgave 'beschermd wonen' per 1 januari 2015;
• afname van € 151.000 vanwege oplopende bezuinigingen op het product vanuit de perspectiefnota 2014;
• afname van € 40.000 door mutaties op het product uit het coalitieakkoord 2014;
• afname van € 100.000 vanwege de lagere begrote inzet van de provinciale RSA-middelen 'Steen voor Steun;
• toename van € 191.000 vanwege een a-structurele overheveling van middelen naar de producten Welzijn en Jeugd in 2014;
• toename van € 55.000 door mutaties uit de voorjaarsnota 2014 (a-structurele dekking product Welzijn en extra Rijksmiddelen VO);
• toename van € 238.000 door de indexering van de budgetten.
• Overig: per saldo een toename van € 17.000 door de herverdeling van de organisatiekosten en aanpassing van de kapitaallasten.

Baten

In 2015 nemen de baten af met € 98.000. Deze afname wordt voornamelijk veroorzaakt door de lagere begrote provinciale bijdragen voor het RSA project 'Steen met Steun' in 2015.

Lasten

De begrote lasten nemen in 2016 significant af met € 742.000. Deze afname heeft voornamelijk te maken met de oplopende bezuinigingstaakstellingen vanuit de perspectiefnota 2014 én de extra toekenning van middelen voor de zwerfjongerenopvang in 2014 en 2015 (perspectiefnota 2014). Hierdoor dalen de lasten in 2016 per saldo met € 477.000. Een andere belangrijke oorzaak van de daling is de afloop van het RSA project 'Steen met Steun' in 2015; hierdoor nemen de lasten af met € 150.000. Tenslotte nemen de lasten af met € 31.000 door het wegvallen van de middelen van de provincie voor de Medische Heroïne Behandeling na 2015. In 2017 nemen de begrote lasten weer toe met € 80.000 vanwege de a-structurele overheveling van middelen in 2015 en 2016 naar het product Welzijn (werkgroep coalitieakkoord 2014; Buddyzorg/NIM).

Vanaf 2017 laten de lasten een stabiel beeld zien van ca. € 62,9 mln.

Baten

De begrote baten nemen in 2016 verder af met € 181.000. Deze afname heeft te maken met het wegvallen van de externe bijdragen van de provincie voor het RSA-project 'Steen met Steun' (€ 150.000) en de begrote provinciale bijdrage voor de Medische Heroïne Behandeling (€ 31.000).

Vanaf 2016 laten de baten een stabiel niveau zien van € 574.000.