Product Jeugd

Omschrijving

Met de decentralisatie van de Jeugdzorg en delen van de AWBZ wordt de gemeente vanaf 1 januari 2015 verantwoordelijk voor een groot aantal nieuwe taken op het gebied van Jeugd. Hiervoor is in 2015 een budget beschikbaar van € 41,2 miljoen. Met de beschikbaarheid van een brede basisinfrastructuur van laagdrempelige en preventieve vormen van ondersteuning, willen we in de Jeugdzorg de beweging van ver naar dichtbij en van zwaar naar licht goed inzetten met minder traditionele terreingebonden jeugdzorgvoorzieningen, aantrekkelijke pleegzorg, het flexibeler inzetten van residentiële jeugdzorg en nieuwe vormen van gezinshuizen. Binnen het product Jeugd worden onderstaande clusters van bestaande taken (preventief jeugdbeleid, zorgstructuren in onderwijs en kinderopvang) en nieuwe taken (dagbesteding, ambulante trajecten, residentiële zorg, jeugdbescherming en jeugdreclassering) onderscheiden. Per cluster wordt een korte omschrijving gegeven.

Preventief jeugdbeleid (accommodaties, opvoedondersteuning en jongerenwerk)

Accommodaties

Met onze bijdragen aan de huisvestings- en organisatiekosten van het vrijwillig jeugdwerk (scouting en hobby-verenigingen), jongerencentra en ontmoetingsmogelijkheden in de wijk houden we een gedegen voorzieningen-niveau in de stad in stand met als doel om jeugdigen hun individuele mogelijkheden optimaal te laten benutten.

Opvoedondersteuning

We dragen bij aan een positief opvoedklimaat door te investeren in een goed functionerende pedagogische civil society. We willen bereiken dat naast ouders als eerstverantwoordelijken ook familieleden, buurtbewoners, leerklachten, leidsters en vrijwilligers bereid zijn om verantwoordelijkheid te nemen bij het opvoeden en opgroeien van kinderen. Als dat onvoldoende soelaas biedt is licht pedagogische hulp snel, dichtbij en laagdrempelig beschikbaar. We dragen bij aan een sterke pedagogische basisstructuur van JGZ-medewerkers, (school) maatschappelijk werkers en jongerenwerkers, die ouders en anderen ondersteunen bij de opvoeding met informatie en advies, kortdurende interventies en toeleiding naar zwaardere zorg en ondersteuning als dat nodig is.

Jongerenwerk

We zetten ambulant jongerenwerk in voor de agogische begeleiding van kwetsbare jongeren. Dat gebeurt in de jongerencentra (waarvoor we de kosten dragen voor huisvesting en beheer), maar ook individueel en op straat. Jongerenwerk wordt vindplaatsgericht ingezet, met maatwerk en met aandacht voor diversiteit. Het accent ligt steeds meer op preventie en participatie, dan op de bestrijding van overlast. Specifieke aandacht wordt besteed aan risicojongeren (kwetsbare jongeren met problemen op meerdere leefgebieden) en de internaliserende problematiek van meiden.

Zorgstructuren onderwijs/opvang

Met de invoering van passend onderwijs per augustus 2014 zijn de scholen verantwoordelijk geworden (zorgplicht) voor het bieden van een passende onderwijsplek voor elke leerling, zoveel mogelijk dichtbij huis en in het reguliere onderwijs. Samen met het onderwijsveld en de kinderopvangorganisaties voelen wij ons verantwoordelijk voor een goede zorgstructuur op en rondom scholen en kinderopvang. We willen dat elke leerling de ondersteuning krijgt die hij/zij nodig heeft: passend, tijdig en in een integraal aanbod zonder overlap, breuken of gaten. De ondersteuning op school en in de thuissituatie wordt op elkaar afgestemd. Uiteraard met een belangrijke rol voor de ouders. Zij hebben de regie. Hierover maken we afspraken met de samenwerkings-verbanden voor het primair, speciaal en voortgezet onderwijs in de regio, met het ROC en de kinderopvang. Voor de 0 tot 4-jarigen houden we Kijk Op Kleintjes in stand. De zorgstructuur loopt door in het primair en voortgezet onderwijs via het schoolmaatschappelijk werk en de jeugdgezondheidszorg (JGZ) en in de Brede School Ondersteuningsteams (BSOT) en Zorgadviesteams (ZAT). Op het MBO versterken we de interne zorgstructuur via het ZAT ROC en de inzet van de Jeugdarts.

Belevingsgerichte dagbesteding, dagbehandeling en kortdurend verblijf

Dagbesteding

Dagbesteding biedt kinderen een plek om te ontplooien en draagt bij aan het opdoen van nieuwe ervaringen, maar ook het krijgen van aandacht en het ontwikkelen en versterken van vermogens en talenten. Het kan uiteenlopende activiteiten omvatten, zoals vorming, educatie en het toewerken naar vaardigheden die nodig zijn voor een vorm van arbeid. Door aanbieders wordt dagbesteding zowel individueel als in groepsverband aangeboden.

Dagbehandeling

Dagbehandeling, ook wel deeltijd verblijf overdag genoemd, is er op gericht om kinderen in staat te stellen zich verder te ontwikkelen en sociaal te functioneren zonder of met minder (intensieve) ondersteuning. Er wordt dagelijkse zorg geboden, die gedurende het verblijf in de groep wordt overgenomen van de ouders. Het betreft hier de algehele verzorging en (persoonlijke) aandacht volgens een vaste structuur.

Kortdurend verblijf

Hier gaat het om verblijf gedurende een korte periode in een logeerhuis om ouders en mantelzorgers te ontlasten. Tijdens het kortdurend verblijf staan ontspanning en vrije tijd centraal. Het kind is in een andere omgeving, ontmoet nieuwe mensen en doet andere dingen dan thuis. De logeerlocaties kunnen heel divers zijn.

In de Nijmegen ontvangen jaarlijks 120 kinderen een vorm van dagbesteding, dagbehandeling of kortdurend verblijf (deze en alle hieronder genoemde aantallen zijn gebaseerd op peiljaar 2012 en exclusief PGB's).

Ambulante trajecten (begeleiding, hulp en behandeling, observatie en diagnostiek)

Met de decentralisatie van de Jeugdzorg en delen van de AWBZ wordt de gemeente per 1 januari 2015 verantwoordelijk voor de financiering van onderstaande ambulante trajecten. Het gaat jaarlijks om ca. 3.450 trajecten, waarvan 2.800 trajecten voor de behandeling van ex Jeugd-GGz-clienten:

• Jeugd en opvoedhulp: alle vormen van ambulante opvoedhulp en gezinsondersteuning die voorheen vanuit de provinciale jeugdzorg werden gefinancierd.
• Begeleiding: het geven van ondersteuning bij structuur/dagritme, activering, praktische hulp, begeleiding bij algemene dagelijkse levensverrichtingen, administratie en emotionele ondersteuning, opvoed- en gezinsondersteuning (voorheen gefinancierd vanuit de awbz-jeugd voor jeugd tot 18 jaar).
• Psychologische, psychotherapeutische en psychiatrische behandeling in het kader van de Kinder- en Jeugd-GGz en licht verstandelijk gehandicaptenzorg (LVG) voor jeugd tot 18 jaar.
• Diagnostiek en observatie: het stellen van diagnoses, al dan niet met gebruikmaking van observaties (individueel of groepsgewijs) voor jeugd tot 18 jaar.
• Verzorging en begeleiding: het ondersteunen of overnemen van de zelfzorg bij jeugd tot 18 jaar met een aandoening of beperking. Ook het stimuleren om deze activiteiten zelf te doen en het aanleren ervan behoren tot de verzorging en begeleiding. Dat geldt ook voor het ondersteunen van ouders/verzorgers in het aanleren van vaardigheden rondom de persoonlijke verzorging van het kind.

(Semi) residentiële zorg en Pleegzorg

Pleegzorg

Pleegzorg is bedoeld voor kinderen tot 18 jaar, die door opvoedproblemen (tijdelijk) niet bij hun ouders kunnen wonen. Zij gaan bij een pleeggezin wonen. We willen dat kinderen zo veel mogelijk opgroeien in een omgeving die structuur, warmte en veiligheid biedt. Jaarlijks maken in Nijmegen zo'n 140 kinderen gebruik van pleegzorg. Er zijn verschillende vormen van pleegzorg, bijvoorbeeld netwerkpleegzorg (eigen netwerk) of crisispleegzorg.

(Semi) residentiële zorg

Hier gaat het om alle zorgvormen, waarbij sprake is van 24-uurszorg en jeugdigen gedwongen of vrijwillig uit het gezin worden geplaatst. Dit kan tijdelijk zijn, maar ook langdurig en gesloten. (Semi) residentiële zorg bestaat in de huidige situatie uit de volgende deelproducten: gezinshuizen, deeltijd-wonen, leerhuizen, fasehuizen, kamertraining, behandelgroepen, jeugdzorg-plus, klinische opnamen GGz/psychiatrie, beschermd wonen en crisisopvang.

Jeugdbescherming en Jeugdreclassering

Jeugdbescherming

Hierbij gaat het om (gezins)voogdij. Jeugdbescherming richt zich op ‘het realiseren van een stabiele, duurzame en voor de ontwikkeling van de jeugdige, optimale opvoeding.’ Het opleggen van een kinderbeschermingsmaatregel betekent dat er wordt ingegrepen in het privéleven van de jeugdige en zijn ouders en dient met waarborgen te zijn omkleed. Alleen de kinderrechter kan besluiten tot een kinderbeschermingsmaatregel, na zorgvuldig onderzoek en advisering door de raad voor de Kinderbescherming (RvdK). De (gezins)voogd voert de maatregel, zijnde een vorm van ondertoezichtstelling (OTS), uit. In Nijmegen worden jaarlijks circa 420 kinderbeschermingsmaatregelen uitgevoerd.

Jeugdreclassering

Jeugdreclassering wordt ingezet als een jongere wordt aangehouden door de politie of als een leerplichtambtenaar proces verbaal heeft opgemaakt. Jeugdreclassering is een combinatie van intensieve begeleiding en controle voor jongeren die veroordeeld zijn of verdacht worden van een strafbaar feit. Het doel van begeleiding door jeugdreclassering is het voorkomen van recidive en het realiseren van een gedragsverandering bij de jongere. In Nijmegen wordt jaarlijks ongeveer 160 keer jeugdreclassering ingezet.

Advies en Meldpunt Kindermishandeling en Huiselijk Geweld (AMHK)

Met ingang van 2015 zal het AMHK, de samenvoeging van Advies en Meldpunt Kindermishandeling (AMK) en Aanpak Huiselijk Geweld (HG) in werking treden.

Financiële gegevens

Toelichtingen

Het saldo van het product jeugd neemt in 2015 (ten opzichte van 2014) toe met € 41.425.000. Deze stijging wordt veroorzaakt door een stijging van de begrote lasten van € 40.894.000 en een afname van de begrote baten van € 531.000. Deze stijging heeft voornamelijk te maken met de decentralisatie van de jeugdwet per 1 januari 2015. De extra middelen die we hiervoor van het Rijk ontvangen bedragen € 41.236.000.

Voor de jaren 2016 t/m 2018 is het bovenstaande decentralisatiebedrag vanuit de meicirculaire voorlopig aangehouden in de begroting. In de decembercirculaire zal het Rijk het bedrag voor het jaar 2016 bekend maken. Voor de jeugdzorg is bekend dat het Rijk het macrobudget verder neerwaarts zal bijstellen bovenop de doorgevoerde korting van het macrobudget in 2015. Daarnaast is de verdeling van het macrobudget Jeugdzorg 2015 gebaseerd op historische gegevens (historisch verdeelmodel), maar zal het macrobudget 2016 worden verdeeld op basis van objectieve criteria (objectief verdeelmodel). In december 2014 zal het budget 2016 voor de gemeente Nijmegen bekend worden gemaakt en zal de aanvullende korting én objectieve verdeelmaatstaven hierin zijn verwerkt. Omdat nog onduidelijk is hoe hoog het budget van de Jeugdzorg in 2016 e.v. voor Nijmegen zal zijn, is hier in de aanbesteding van de percelen rekening gehouden en is deze gebaseerd op het beschikbare budget van 2015 en worden er slechts financiële verplichtingen voor de duur van 1 jaar aangegaan.

Het saldo van het product jeugd neemt vanaf 2017 verder af als gevolg van de bezuinigingstaakstelling op het product jeugd (onderzoeksopdracht 'onderwijs en ondersteuning jeugd' uit de perspectiefnota 2014). Hieronder volgt een toelichting van de belangrijkste mutaties op lasten- en batenniveau.

Lasten

In 2015 nemen de lasten toe met € 40.894.000. Deze stijging wordt veroorzaakt door de volgende mutaties:

• De budgetten (subsidie- en overige kosten) nemen per saldo toe met € 40.858.000. De belangrijkste mutaties zijn:
• toename van € 41.236.000 vanwege de extra Rijksmiddelen decentralisatie Jeugdzorg per 1 januari 2015;
• afname van € 256.000 vanwege de lagere begrote inzet van de externe subsidies voor het EIF-project 'verbeteren toegang en participatie migrantenjeugd' in 2015;
• afname van € 200.000 doordat er met de SB 2014-2017 in 2014 eenmalig extra middelen zijn toegekend voor jongerenwerk;
• toename van € 300.000 door extra beschikbaar gestelde middelen uit het coalitieakkoord 2014 (gedeeltelijke verlaging onderzoeksopdracht jeugd en extra impuls jongerenwerk);
• afname van € 125.000 vanwege een a-structurele overheveling vanuit het product Maatschappelijke opvang in 2014;
• afname van € 90.000 door mutaties van de voorjaarsnota 2014 (overgang bouwdorpen naar Wijken en bijdragen van regiogemeenten voor CJG);
• Overig: per saldo een toename van € 36.000 door de herverdeling van de organisatiekosten, indexering van de budgetten en een aanpassing van de kapitaallasten.

Baten

In 2015 nemen de baten af met € 531.000. De afname in 2015 wordt veroorzaakt door de volgende mutaties:

• afname van de externe bijdragen voor het EIF-project 'verbeteren toegang en participatie migrantenjeugd' met € 257.000;
• afname van de provinciale bijdragen in het kader van een tweetal projecten (RSA en risicojongeren 16-23 jaar) met 193.000;
• afname van € 84.000 door de a-structurele raming van de bijdrage van de regiogemeenten voor het CJG in 2014 (voorjaarsnota 2014).

Lasten

De begrote lasten nemen in de jaren 2016 t/m 2018 verder af naar een niveau van € 45,7 mln. in 2018. Deze afname heeft met name te maken met de afloop van de RSA projecten en het EIF-project in 2015. Daarnaast nemen de lasten in 2017 verder af door de onderzoeksopdracht onderwijs en jeugd. Oorspronkelijk was deze bezuinigingstaakstelling € 385.000 vanaf 2017 (perspectiefnota 2014), maar is met het coalitieakkoord 2014 gedeeltelijk verlaagd met € 100.000. Derhalve resteert er een bezuinigingsopdracht van € 285.000 vanaf 2017.

Baten

De begrote baten nemen in de jaren 2016 t/m 2018 verder af naar een niveau van € 139.000. Deze afname heeft te maken met de afloop in 2015 van de externe bijdragen van het ministerie voor het EIF-project en de provincie voor de RSA-projecten.