Openbare ruimte
Tot de kapitaalgoederen in de openbare ruimte rekenen we de wegen en civiele kunstwerken (bruggen, tunnels en viaducten), de openbare verlichting en de verkeersregelinstallaties en -voorzieningen, de riolering, het water en het groen in de stad. Voor het onderhoud van de kapitaalgoederen in de openbare ruimte in Nijmegen hebben we een budget opgenomen van circa € 38,9 miljoen per jaar in het programma Openbare Ruimte. Dit is exclusief afval en reiniging en toezicht openbare ruimte, samen € 22,8 miljoen. Onderhoud bestaat uit dagelijks onderhoud, groot onderhoud, technische vervanging en renovatie.
Beleid Openbare Ruimte
Begin 2013 is de beleidsnota ‘Geef ze de (openbare) ruimte door uw Raad vastgesteld. Hierin staan de kaders waarin we een antwoord geven op de maatschappelijke en economische ontwikkelingen: actief burgerschap, kostenbewustzijn, duurzaamheid en een terugtredende overheid. De komende jaren gaan we dit kader steeds verder invullen. Voor de kapitaalgoederen zijn de ontwikkelingen kostenbewustzijn en duurzaamheid vooral van toepassing. Met gedifferentieerd beheer bepalen we het Marikenniveau waaraan de kapitaalgoederen minimaal moeten voldoen en waarbij duurzaamheid een steeds grotere rol gaat spelen.
Op dit moment hebben we een achterstand in het onderhoud van onze asfaltwegen en het kabelnet van de openbare verlichting. Deze lopen we langzaamaan in door een andere inzet van het huidige budget: andere keuzes maken in het beheer en onderhoud en een andere werkwijze van uitvoering. Overigens betekent deze achterstand voor de asfaltwegen niet dat het onderhoud duurder is op het moment van vervanging.
Voor 2015 en verder hebben we in samenwerking met een aantal andere programma’s een integraal uitvoeringsprogramma voor de openbare ruimte (UPOR) opgesteld. De prioriteit voor het programma Openbare ruimte ligt op het aanpakken van die beheeronderdelen die onderhoudsachterstanden hebben. Afstemming met andere programma’s om kostenbesparing te halen en om de stad bereikbaar te houden heeft eveneens een hoge prioriteit. De totale lijst is hoger dan het beschikbare budget. Uit ervaring weten we dat overplanning geen probleem oplevert. Sommige projecten zullen vertraging oplopen waardoor het geld niet geheel in 2015 wordt besteed. Een andere reden is dat sommige projecten naar achteren verschuiven waardoor we met projecten op de reservelijst kunnen beginnen. Deze mate van flexibiliteit blijft noodzakelijk bij deze grote projecten.
| Integraal uitvoeringsprogramma 2015 op hoofdlijnen | ||
| Onderhoud hoofdwegen: | Reden | |
| Berg en Dalseweg | 2015 | Groot onderhoud |
| Bloemerstraat | 2015 | Herinrichting |
| Daalseweg | 2015 | Groot onderhoud |
| IJpenbroekweg – Hogelandseweg (Poort Neerbosch) | 2015 | Herinrichting + afstemming andere programma’s – groene route |
| Nieuwe Dukenburgseweg | 2015 | Groot onderhoud |
| Oude Molenweg | 2015 | Herinrichting i.c.m. snelfietsroute |
| St. Jacobslaan | 2015 | Herinrichting, fase 3 (onderhoudsachterstand) |
| Tweede Oude Heselaan | 2015 | Herinrichting i.c.m. rioolvervanging |
| Wolfskuilseweg | 2016 | Herinrichting |
| Malderburchtstraat | 2017 | Herinrichting |
| Openbare verlichting (OV): | ||
| Vervanging OV kabel | 18 km | Onderhoudsachterstand |
De woningdichtheid van Nijmegen groeit de komende jaren en de openbare ruimte verandert voortdurend. Dit brengt veranderende beheerkosten met zich mee. Areaaluitbreiding, functieverandering van de openbare ruimte en de hieruit voortvloeiende hogere beheerkosten moeten structureel in de begroting worden opgenomen. Deze structurele uitbreiding van het beheerbudget is nodig om onze stad te beheren en onderhouden zoals we voor ogen hebben bij de inrichting en ontwikkeling. Voor iedere woning die wordt opgeleverd, nemen we vanaf 2012 € 400 op in de begroting. Voor 2015 is dat € 207.000. Als onderdeel van de reguliere cyclus van begroten en verantwoorden beoordelen we periodiek of de ontwikkeling van de beschikbare middelen gelijke tred houdt met de benodigde lasten op het programma.
Wegen en civiele kunstwerken
De beleidsnota Openbare ruimte ‘Geef ze de (openbare) ruimte’ is het kader voor het beheer en onderhoud van de wegen en civiele kunstwerken. Met het bepalen van het Marikenniveau leggen we de norm vast waaraan onze wegen en kunstwerken minimaal aan moeten voldoen. Deze norm blijft uiteraard binnen alle geldende veiligheidskaders. Op dit moment hebben we nog te maken met een inhaalslag op een aantal asfaltwegen. Daarnaast is afstemming met andere programma’s een belangrijk criterium voor ons waaronder afstemming met rioleringswerkzaamheden van het programma Groen en Water voor kostenbesparing en bereikbaarheid van de stad.
In het schema bij het integraal uitvoeringsprogramma staat welke grote wegen we de komende jaren gaan aanpakken.
Het onderhoud van wegen en civiele kunstwerken is begroot in het programma Openbare Ruimte. In 2015 geven wij circa € 4,4 miljoen aan wegonderhoud uit en € 2,2 miljoen aan civiele kunstwerken. Daarnaast besteden we € 2,2 miljoen aan verkeersregelinstallaties en -voorzieningen.
Openbare verlichting
Voor openbare verlichting hebben we een apart beleidskader: Zicht op Nijmeegs licht. Onze aanpak is om het kabelnet te vervangen door slim mee te liften op alle reguliere ontwikkelingen in het wegprofiel, zoals reconstructies van wijken, wegen, riolering of andere kabels en leidingen van nutsbedrijven. De ambitie is om op deze verantwoorde manier 18 km kabelnet per jaar te vervangen, hiermee kunnen we in ongeveer 20 jaar het verouderde kabelnet vervangen. Dit is technisch uitvoerbaar en zonder extra overlast waar te maken.
Vanaf 2013 maken we € 300.000 per jaar uit het programma Openbare Ruimte vrij voor vervanging van het kabelnet. In de Perspectiefnota 2012 is structureel € 200.000 per jaar opgenomen voor storingen ondergronds kabelnet. Daarnaast liften we zo mogelijk mee in nieuwbouw- en reconstructieprojecten om gelijktijdig het kabelnet te vervangen (integraal uitvoeringsprogramma 2015).
Het onderhoud van de openbare verlichting inclusief de energiekosten is begroot in het programma Openbare ruimte. In 2015 geven we circa € 2,8 miljoen uit aan openbare verlichting.
Riolering
Het beleidskader wordt gevormd door het Gemeentelijk Rioleringsplan 2010-2016.
Doelstelling: ons beheer van regen- en afvalwater richt zich op beschermen van de volksgezondheid, we streven naar een duurzaam milieu en het voorkomen van ongewenste emissies naar oppervlaktewater en bodem en we handhaven een goede leefomgeving, zoals het beperken van overlast voor de omgeving.
Voor ons rioolbeheer geldt met ingang van 2011 als indicator ‘minimaal gelijkblijvende restlevensduur’: dit betekent dat we de kwaliteit van ons stelsel op zijn minst in stand houden. Deze kwaliteit is op dit moment goed te noemen en voldoet beslist voor het gestelde doel. De indicator geeft in een percentage de positieve of negatieve ontwikkeling van de restlevensduur aan. De ontwikkeling dient meerjarig een stabiel niveau (=0%) te laten zien.
Volgens de landelijke benchmark van Rioned bedraagt de vervangingswaarde van ons kapitaalgoed ‘’rioolstelsel’’ € 596 miljoen, per inwoner € 3.600.
Het Gemeentelijk Rioleringsplan voorziet in het benodigde budget. Dekking van de lasten vindt plaats via de rioolheffing.
De exploitatie van het riool is begroot in het programma Openbare ruimte. In 2015 geven wij circa € 12,6 miljoen (exclusief BTW) uit aan beheer, onderhoud en kapitaallasten van het bestaande areaal. De lasten van de uitbreidingsinvesteringen in de Waalsprong hebben we met ingang van 2014 onder gebracht bij het product Integraal Waterbeheer.
Vanuit het collegeakkoord zijn er drie aanpassingen inzake het riooltarief doorgevoerd, te weten verhoging van de aftoppingsgrens, het betrekken van de toename van de woningaantallen in het rioolrecht en verlaging van de rekenrente voor investeringen. Met deze drie aanpassingen ontstaat er ruimte binnen het GRP om met ingang van 2015 ook de kapitaallasten voor de uitbreidingsinvesteringen in de Waalsprong te financieren.
In 2014 stellen we een uitvoeringsprogramma 2015 vast voor de vervangingsinvesteringen.
Water
Het beleidskader wordt gevormd door het Waterplan. Doelstelling: Wij willen duurzaam omgaan met water en waterpartijen in de stad, schoonhouden van het stadswater, verbeteren van de (grond)waterkwaliteit, water zichtbaar maken in de openbare ruimte en verminderen van het waterverbruik.
De watergangen zijn in beheer en onderhoud overgedragen aan het waterschap Rivierenland.
In 2015 continueren we de uitvoering van een aantal maatregelen om de negatieve effecten van de peilverhoging in het Maas-Waalkanaal te compenseren.
Groen
De groene draad, kansen voor het Nijmeegse groen (2007), Bosbeheervisie 2000, Handboek Stadsbomen (2008) en de groenaanpakplannen voor Lindenholt en Dukenburg. Het groenstructuurplan stelt de kaders voor de ruimtelijke en ecologische kwaliteit van groen, natuur en landschap en let op de onderlinge samenhang binnen de hoofdgroenstructuur van de stad. De beleidsnota ‘Geef ze de (openbare) ruimte’ is ons beleidskader voor het beheer en onderhoud van het openbaar groen. Ons basisniveau is het Marikenniveau dat we in 2013 hebben bepaald. Op plekken die bewoners en andere gebruikers van de openbare ruimte belangrijk vinden, kan dit niveau afwijken: gedifferentieerd beheer.
Begin 2007 hebben wij uw Raad een geactualiseerd groenstructuurplan voorgelegd. Daarin hebben we duidelijk gemaakt wat er moet gebeuren om de groenstructuur weer compleet te krijgen, inclusief de benodigde investeringen.
Het dagelijks onderhoud van het groen is begroot in het programma Openbare Ruimte. In 2015 besteden wij circa € 5,8 miljoen aan groenonderhoud. Voor vervangingsonderhoud is er een beperkt budget beschikbaar. Vervanging van verouderd groen lift mee met andere verbeterprojecten in de stad, zoals afkoppelen, duurzaam veilig, woonmilieuverbetering en projectontwikkeling via planexploitaties.
Binnen het programma Duurzaamheid realiseren we enkele projecten vanuit Woonmilieuverbetering (in 2015 € 375.000). Voor de renovatie van het Valkhofpark hebben we een specifiek krediet.
Vanuit de opbrengst uit verkoop van een deel van Heumensoord (€ 2,3 miljoen) realiseren we de aanleg van kleine parken in stenige wijken.